Beg Sekolah Berat Jadi Ancaman Senyap Berbahaya, Punca Cedera Otot Belakang Anak Darjah Satu

Beg Sekolah Berat: Ancaman Senyap Untuk Anak Darjah Satu

Isu beg sekolah berat kembali menjadi perbualan hangat di media sosial apabila ramai ibu bapa mula berkongsi pengalaman melihat anak-anak mereka menggalas beg yang hampir menyamai berat badan sendiri. Ada yang mengadu anak cepat penat, ada yang bahu senget, malah ada yang sudah mula mengadu sakit belakang walaupun baru di Darjah Satu.

Kadang-kadang satu gambar pun dah cukup buat hati jadi sebak. Budak darjah 1, tubuh kecil lagi, tapi terpaksa bawa beg sekolah beroda yang besar dan berat. Langkah perlahan, muka tunduk, bukan sebab malas, tapi sebab penat. Bukan semua kanak-kanak berani mengadu. Ada yang diam, ada yang telan saja rasa letih, sebab mereka ingat itu memang tanggungjawab sebagai murid.

Gambar macam ni selalu buat orang dewasa berfikir sistem, beban pelajaran, dan sejauh mana kita benar-benar jaga kebajikan anak kecil yang baru belajar mengenal dunia.

Tular kini ibu berkongsi pengalaman mengatasi masalah beg berat. Ia kembali tular  apabila tidak lama sesi persekolahan 2026 akan bermula. Demi menjaga kesihatan anak, semakin ramai ibu ayah sanggup berhabis ratusan ringgit membeli beg sekolah yang kononnya lebih ergonomik, ringan dan selamat untuk tulang belakang.

Ada yang memilih jenama mahal, ada yang mencari beg khas dengan sokongan belakang semuanya demi satu matlamat: mengelakkan beg sekolah berat daripada menjejaskan kesihatan fizikal anak.

Namun persoalannya, adakah harga beg semata-mata sudah cukup untuk melindungi anak daripada risiko sebenar? Atau masih ada perkara penting lain yang ibu bapa perlu tahu dan lakukan?

Fakta: Beg Sekolah Tak Patut Lebih 10% Berat Badan Anak

Menurut perkongsian yang pernah tular di Facebook oleh Dr Taufiq Razif, berat beg sekolah tidak sepatutnya melebihi 10% daripada berat badan anak.

Sebagai contoh:
Jika berat anak 20kg, beg sekolah sepatutnya sekitar 2kg hingga 3kg sahaja.

Namun realitinya, ramai murid  termasuk yang baru Darjah Satu — terpaksa membawa beg seberat 4kg hingga 6kg setiap hari. Buku teks, buku latihan, botol air besar, bekal makanan, alat tulis dan kadangkala barang tambahan lain dimasukkan tanpa kawalan, menjadikan beg sekolah berat satu beban harian yang berisiko.

Risiko Kesihatan Yang Ramai Tak Sedar

Beg sekolah berat bukan sekadar membuatkan anak cepat penat. Ia boleh memberi kesan serius kepada tubuh mereka yang masih membesar.

Antara risiko utama:

Kecederaan otot belakang
Beban berlebihan boleh mencederakan otot erector spinae, iaitu otot penting yang menyokong tulang belakang.

58.3% kes sakit belakang
Kajian menunjukkan lebih separuh murid sekolah yang mengalami sakit belakang mempunyai kaitan dengan beg sekolah berat.

Sakit leher, bahu dan kepala
Postur badan yang terpaksa menyesuaikan diri dengan beban menyebabkan tekanan berpanjangan pada leher dan bahu.

Risiko skoliosis
Skoliosis ialah keadaan tulang belakang bengkok ke tepi. Beban tidak seimbang boleh meningkatkan risiko ini.

Kesan jangka panjang
Yang paling membimbangkan, kesan ini mungkin tidak kelihatan sekarang, tetapi boleh muncul apabila anak meningkat remaja atau dewasa dalam bentuk sakit kronik dan masalah postur.

Darjah Satu: Usia Paling Berisiko

Murid Darjah Satu masih kecil. Tulang dan otot mereka belum matang sepenuhnya. Apabila mereka terpaksa memikul beg sekolah berat setiap hari, tubuh mereka akan mula menyesuaikan diri secara paksa.

Kesan yang sering berlaku termasuk:

• Bahu menjadi senget
• Badan membongkok ke hadapan
• Postur berjalan berubah
• Tulang belakang terpaksa “ikut beban”

Jika dibiarkan berterusan, perubahan ini boleh menjadi kekal dan sukar diperbetulkan apabila anak semakin membesar.

Pandangan Doktor: Masalah Lebih Besar Daripada Disangka

Dalam satu perkongsian oleh Dr M Salehin Salleh (dirujuk daripada tulisan  Dr Zaqrul), dinyatakan bahawa beg sekolah berat memberi kesan besar terhadap:

• Cara berjalan anak
• Tekanan pada tapak kaki
• Sudut tulang lumbar dan thoracic
• Tekanan berlebihan pada bahagian atas badan

Kajian juga menunjukkan murid yang membawa beg berat mempunyai risiko lebih tinggi mengalami idiopathic scoliosis, terutamanya ketika usia remaja.

Kenapa Beg Beroda Pun Tak Digalakkan?

Ramai ibu bapa menganggap beg beroda sebagai penyelesaian selamat. Namun hakikatnya, ia bukan solusi terbaik, terutama jika:

• Anak perlu naik turun tangga
• Laluan sekolah sempit atau tidak rata
• Anak masih perlu mengangkat beg ke dalam kelas

Menarik beg berat di satu sisi juga boleh menyebabkan beban tidak seimbang pada badan. Sebab itu, Dr Taufiq Razif menasihatkan supaya elakkan beg beroda, terutama untuk murid sekolah rendah.

Ibu bapa kongsi pengalaman mengenai isu beg berat

Apa Yang Ibu Bapa Boleh Buat?

1. Pilih Beg Yang Betul

Ciri beg sekolah yang sesuai:

• Ringan
• Dua tali bahu yang empuk
• Bahagian belakang berlapik
• Ada tali dada atau pinggang
• Saiz sesuai dengan tubuh anak

Elakkan beg yang terlalu besar, terlalu keras atau hanya mempunyai satu tali bahu.

2. Susun Buku Ikut Jadual

Ramai anak membawa semua buku kerana tidak menyemak jadual, tidak pasti subjek atau tidak sempat menyusun malam sebelumnya.

Solusi mudah:

• Tampal jadual kelas berhampiran meja belajar
• Susun buku malam sebelum sekolah
• Hanya bawa buku untuk hari tersebut

3. Timbang Beg Sekolah

Ambil masa untuk menimbang beg anak sekurang-kurangnya seminggu sekali. Jika terlalu berat, kurangkan isi serta-merta.

4. Guna Buku Digital Jika Ada

Jika sekolah membenarkan, gunakan buku digital dan tinggalkan buku tebal di rumah bagi mengurangkan beban fizikal harian.

5. Ajar Cara Pakai Beg Dengan Betul

Pastikan anak memakai dua tali bahu, beg rapat ke belakang, tidak longgar dan tidak senget sebelah.

Jangan Normalisasikan Kesakitan Anak

Anak yang mengadu sakit belakang, bahu atau cepat penat bukan mengada-ngada. Itu isyarat tubuh mereka sedang tertekan akibat beg sekolah berat.

Sebagai ibu bapa, tanggungjawab kita bukan sekadar membeli beg mahal, tetapi memastikan cara penggunaan, susunan buku dan beban harian adalah betul.

Tolong:
✔ Periksa beg anak
✔ Timbang berat
✔ Susun ikut jadual
✔ Pilih beg yang sesuai

Dan yang paling penting, sebarkan ilmu ini kepada pasangan, keluarga dan ibu bapa lain. Kadang-kadang, satu perkongsian kecil mampu menyelamatkan masa depan kesihatan seorang anak.

Sumber: Mohd Fadli Salleh