Makanan Manis Sebabkan Anak Hiperaktif? Ini Fakta Sains Sebenarnya

Gula, Kanak-Kanak & Tingkah Laku: Fakta Sains vs Persepsi Ibu Ayah

Bila tiba majlis hari jadi atau selepas makan gula-gula dan aiskrim, ramai ibu ayah perasan anak tiba-tiba jadi lebih aktif, cepat gelisah, atau susah nak fokus. Situasi ini sangat biasa berlaku sehingga mencetuskan satu kepercayaan popular bahawa gula dan hiperaktif kanak-kanak berkait secara langsung.

Tetapi persoalan besarnya ialah: betulkah gula benar-benar membuatkan kanak-kanak menjadi hiperaktif?

Jawapan Ringkas Berdasarkan Sains

Jawapannya: tidak ada bukti saintifik kukuh yang menyokong bahawa gula secara langsung menyebabkan hiperaktif atau Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) dalam kalangan kanak-kanak.

Kajian klinikal, ujian rawak terkawal dan meta-analisis oleh pakar perubatan menunjukkan tiada hubungan sebab-akibat

antara pengambilan gula dan tingkah laku hiperaktif.

Kenapa Mitos “Gula = Hiperaktif” Sangat Popular?

Kepercayaan ini banyak datang daripada pemerhatian harian ibu bapa dan budaya popular. Dalam majlis hari jadi, kanak-kanak bukan sahaja makan makanan manis, tetapi juga bermain permainan aktif, berlari, ketawa dan teruja dengan rakan-rakan.

Apabila penyelidik mengkaji perkara ini secara terkawal  di mana kanak-kanak diberi gula atau placebo tanpa pengetahuan ibu bapa  hasilnya agak mengejutkan.

• Tiada perbezaan signifikan dalam tahap tumpuan atau tingkah laku.
• Ibu bapa cenderung menilai anak lebih hiperaktif jika mereka percaya anak tersebut makan gula, walaupun sebenarnya hanya placebo.

Ini menunjukkan persepsi ibu ayah memainkan peranan besar dalam bagaimana tingkah laku anak ditafsirkan.

Apa Kata Kajian Sains Tentang Gula & Hiperaktif Kanak-Kanak?

Meta-analisis oleh JAMA

Satu meta-analisis besar yang menggabungkan pelbagai kajian terdahulu mendapati bahawa gula tidak memberi kesan signifikan terhadap tingkah laku atau prestasi kognitif kanak-kanak.

Menurut Ketua Jabatan Perlakuan dan Perkembangan Kanak-Kanak di Pusat Sains Kesihatan Universiti Oklahoma, Dr Mark Wolraich, gula sama sekali tidak mempengaruhi corak tingkah laku kanak-kanak.

Kajian jangka panjang populasi besar

Kajian kohort di Brazil yang mengikuti kanak-kanak dari usia 6 hingga 11 tahun juga mendapati tiada hubungan antara pengambilan gula tinggi dan kejadian ADHD.

Pengambilan minuman manis awal usia

Beberapa kajian menunjukkan pengambilan minuman manis berulang sebelum usia dua tahun dikaitkan dengan sedikit peningkatan risiko ADHD. Namun, hubungan ini tidak membuktikan sebab-akibat kerana banyak faktor lain seperti persekitaran, genetik dan gaya hidup turut mempengaruhi.

Kenapa Anak Kadang-Kadang Nampak “Lebih Aktif” Lepas Makan Manis?

Walaupun gula dan hiperaktif kanak-kanak tidak mempunyai hubungan langsung, ada beberapa mekanisme sementara yang boleh menjelaskan perubahan tingkah laku:

• Kenaikan dan penurunan paras gula darah yang menyebabkan perubahan tenaga dan emosi.
• Keterujaan suasana seperti majlis, permainan dan interaksi sosial.
• Kesan ganjaran dopamin apabila kanak-kanak menerima sesuatu yang disukai.

Kesan ini berbeza sepenuhnya daripada hiperaktif klinikal seperti ADHD.

Adakah Gula Buruk Untuk Kanak-Kanak?

Walaupun gula tidak menyebabkan hiperaktif, pengambilan berlebihan tetap membawa risiko kesihatan lain:

• Peningkatan risiko obesiti kanak-kanak
• Gangguan kualiti tidur
• Kerosakan gigi
• Pengambilan nutrien penting yang tidak seimbang

WHO dan Kementerian Kesihatan Malaysia mengesyorkan had gula tambahan bagi melindungi kesihatan jangka panjang kanak-kanak.

Tip Praktikal Untuk Ibu Ayah

• Tetapkan had pengambilan gula harian.
• Berikan buah segar sebagai alternatif.
• Kurangkan minuman manis bergula.
• Lihat konteks tingkah laku, bukan gula semata-mata.
• Utamakan diet seimbang dan rutin tidur yang baik.

Mitos vs Realiti

Mitos: Gula menyebabkan hiperaktif.

Realiti: Tiada bukti saintifik kukuh yang menyokong dakwaan tersebut.

Fokus sebenar ialah keseimbangan diet, rutin harian dan persekitaran anak  bukan melarang gula secara total.

 

Sumber: sugarnutritionresource