Dalam dunia keibubapaan hari ini, ibu bapa sangat cakna tentang pemakanan sihat, susu formula terbaik, vitamin tambahan, kelas pintar awal dan pelbagai perkara lain. Namun ada satu perkara asas yang masih sering dipandang ringan, iaitu ubat cacing anak.
Ramai ibu bapa beranggapan anak mereka sihat kerana tidak kelihatan kurus, aktif bermain dan jarang bermain tanah. Namun hakikat yang jarang disedari ialah jangkitan cacing boleh berlaku tanpa sebarang tanda jelas.
Cacing usus bukan sesuatu yang boleh dilihat dengan mata kasar. Ia hidup dalam sistem penghadaman dan menyerap nutrien yang sepatutnya menjadi hak anak kita. Anak makan seperti biasa, tetapi yang sebenarnya ‘kenyang’ adalah cacing.
Lebih membimbangkan, kebanyakan kanak-kanak yang mengalami jangkitan cacing tidak menunjukkan simptom ketara. Mereka masih bermain, ketawa dan berlari seperti biasa, tetapi dalam diam badan mereka mungkin mengalami:
Isu ini bukan sekadar soal perut buncit atau gatal di bahagian punggung. Ia melibatkan tumbesaran dan perkembangan jangka panjang anak.
Cadangan memberi ubat cacing anak setiap enam bulan bukan dibuat secara rawak. Ia berdasarkan kajian kesihatan awam serta pengalaman bertahun-tahun dalam dunia pediatrik.
Cacing membiak dengan sangat cepat dan telurnya terlalu halus. Ia boleh berada di tangan, kuku, mainan, lantai, tandas serta persekitaran seharian anak.
Walau sebersih mana pun rumah, anak tetap terdedah apabila mereka:
Memberi ubat cacing secara berkala membantu memutuskan kitaran jangkitan sebelum ia menjadi serius.
Ramai ibu bapa tidak menyedari bahawa jangkitan cacing bukan hanya memberi kesan fizikal, tetapi juga emosi dan perkembangan pembelajaran anak.
Antara kesan yang boleh berlaku termasuk:
Ada anak yang dilabel malas atau tidak berminat belajar, sedangkan puncanya mungkin kerana badan mereka bekerja lebih keras akibat jangkitan parasit.
Masih wujud stigma bahawa memberi ubat cacing anak seolah-olah mengakui rumah tidak bersih atau anak tidak dijaga dengan baik. Tanggapan ini sebenarnya tidak tepat.
Sebaliknya, ibu bapa yang memberi ubat cacing adalah mereka yang:
Ubat cacing yang disarankan oleh doktor dan Kementerian Kesihatan Malaysia telah terbukti selamat, murah dan berkesan. Kesan sampingan biasanya ringan dan sementara.
Berikut ialah antara tiga ubat cacing budak terbaik untuk kanak-kanak.
1. Albendazole
Albendazole tergolong dalam keluarga ubat yang dikenali sebagai anthelmintik, yang digunakan untuk merawat jangkitan cacing.
Ia berfungsi dengan menghalang cacing daripada menyerap gula (glukosa); akibatnya, cacing kehilangan tenaga dan mati.
Ubat ini diambil secara oral dalam bentuk tablet, dan ia berfungsi paling baik apabila diambil selepas makan.
2. Mebendazole
Mebendazole ialah ubat yang dijual di bawah banyak jenama. Ia digunakan untuk merawat beberapa serangan cacing parasit seperti ascariasis, cacing kremi, jangkitan cacing tambang dan guinea, penyakit hidatid dan giardia.
Penyelidikan menunjukkan bahawa mebendazole berfungsi dengan baik dan sesuai digunakan bagi kanak-kanak berumur 2-4 tahun.
Walau bagaimanapun, lebih banyak kajian perlu dilakukan mengenai keberkesanannya untuk kanak-kanak di bawah umur 2 tahun.
3. Pyrantel
Pyrantel ialah ubat anthelmintik yang secara khusus merawat cacing kremi dengan melumpuhkannya. Cacing yang mati nantinya akan terus keluar melalui najis.
Pyrantel telah diuji pada kanak-kanak berumur lebih dari dua tahun, dan ia telah diketahui berkesan tanpa menyebabkan sebarang kesan sampingan yang serius.
Ya, kebersihan tetap penting. Anak perlu diajar membasuh tangan, memotong kuku dan menjaga kebersihan diri. Namun realitinya, kanak-kanak sedang belajar dan mereka akan terjatuh, memegang lantai serta memasukkan tangan ke mulut.
Sebab itu, ubat cacing anak bukan pengganti kebersihan, tetapi pelengkap kepada usaha ibu bapa.
Keibubapaan bukan hanya tentang apa yang boleh dilihat dengan mata kasar, tetapi juga apa yang berlaku dalam badan anak dan perkara senyap yang boleh menjejaskan masa depan mereka.
Memberi ubat cacing setiap enam bulan mungkin nampak kecil, namun kesannya besar terhadap kesihatan, fokus dan perkembangan anak.
Sebagai ibu bapa, kita mungkin tidak mampu mengawal semua perkara, tetapi kita boleh memilih langkah pencegahan yang betul. Ubat cacing anak bukan isu remeh, ia adalah sebahagian daripada tanggungjawab asas menjaga kesihatan anak.
Kerana anak yang sihat hari ini adalah asas kepada masa depan yang lebih baik esok.
Sumber: WHO – Deworming in Children, Kementerian Kesihatan Malaysia
