Perkembangan otak anak bukan sahaja dipengaruhi oleh pendidikan, aktiviti pembelajaran dan rangsangan mental, tetapi juga oleh pemakanan harian yang mereka ambil setiap hari.
Ramai ibu bapa sanggup melabur dalam kelas tambahan, buku pendidikan dan aktiviti pembelajaran untuk meningkatkan prestasi anak. Namun, satu faktor penting yang sering diabaikan ialah pemakanan harian.
Otak kanak-kanak berkembang dengan sangat pesat terutama dalam tahun-tahun awal kehidupan. Apa yang mereka makan bukan sahaja mempengaruhi kesihatan fizikal, malah turut memberi kesan kepada daya tumpuan, memori, pembelajaran dan tingkah laku.
Jika anda mahu anak mempunyai minda yang cergas dan tajam, terdapat beberapa jenis makanan yang sebaiknya dihadkan atau dielakkan.
Minuman seperti soda, minuman berkarbonat, minuman tenaga dan minuman bergula mengandungi kandungan gula yang tinggi.
Pengambilan gula berlebihan dikaitkan dengan masalah tumpuan, peningkatan risiko obesiti dan gangguan fungsi kognitif dalam jangka panjang.
Kandungan gula yang terlalu tinggi juga boleh menyebabkan turun naik paras gula dalam darah secara mendadak. Keadaan ini boleh menyebabkan kanak-kanak menjadi lebih mudah letih, sukar fokus dan kurang konsisten ketika belajar.
Kajian yang diterbitkan dalam jurnal Nutrients mendapati pengambilan gula tambahan yang tinggi boleh memberi kesan negatif terhadap fungsi pembelajaran dan memori.
Makanan segera, nugget, sosej, kerepek dan pelbagai snek komersial biasanya mengandungi garam, gula, lemak tepu dan bahan tambahan yang tinggi.
Kajian menunjukkan diet yang kaya dengan makanan ultra-proses boleh dikaitkan dengan prestasi kognitif yang lebih rendah dan masalah kesihatan jangka panjang.
Selain kandungan nutrien yang rendah, makanan seperti ini juga sering menggantikan makanan sebenar yang lebih berkhasiat seperti buah-buahan, sayur-sayuran dan sumber protein berkualiti.
Lemak trans sering ditemui dalam makanan bergoreng komersial, marjerin tertentu, pastri dan produk bakeri yang diproses.
Menurut Harvard T.H. Chan School of Public Health, lemak trans bukan sahaja meningkatkan risiko penyakit jantung malah boleh memberi kesan negatif kepada fungsi otak.
Pengambilan lemak trans secara kerap boleh menyumbang kepada keradangan dalam badan yang berpotensi menjejaskan kesihatan otak dalam jangka panjang.
Terlalu banyak garam bukan sahaja memberi kesan kepada tekanan darah pada masa depan, malah beberapa kajian mendapati pengambilan sodium yang berlebihan boleh mempengaruhi fungsi kognitif.
Kanak-kanak yang terbiasa dengan makanan terlalu masin juga cenderung memilih makanan kurang sihat apabila dewasa.
Tabiat pemakanan yang terbentuk sejak kecil biasanya akan dibawa sehingga dewasa. Oleh itu, ibu bapa digalakkan memperkenalkan makanan yang lebih seimbang dan kurang diproses sejak awal.
Sesetengah ibu bapa tidak menyedari bahawa kopi, teh tertentu, minuman tenaga dan coklat mengandungi kafein.
American Academy of Pediatrics tidak menggalakkan pengambilan minuman berkafein dalam kalangan kanak-kanak kerana ia boleh mengganggu tidur, meningkatkan keresahan dan menjejaskan tumpuan.
Tidur yang berkualiti sangat penting untuk perkembangan otak dan proses pembelajaran. Ketika tidur, otak memproses maklumat yang dipelajari sepanjang hari serta mengukuhkan memori.
Untuk menyokong perkembangan otak yang optimum, pakar pemakanan mengesyorkan beberapa makanan berikut:
Nutrien seperti DHA, omega-3, zat besi, kolina dan vitamin B memainkan peranan penting dalam perkembangan otak, memori dan keupayaan pembelajaran anak.
Selain memilih makanan yang sihat, ibu bapa juga disarankan memastikan anak mempunyai waktu makan yang teratur, aktiviti fizikal yang mencukupi dan waktu tidur yang berkualiti untuk menyokong fungsi otak secara menyeluruh.
Tiada makanan ajaib yang boleh menjadikan anak genius dalam sekelip mata. Namun, mengurangkan makanan bergula, ultra-proses, tinggi garam, lemak trans dan kafein berlebihan boleh membantu mewujudkan persekitaran terbaik untuk perkembangan otak anak.
Minda yang tajam bukan sahaja dibentuk melalui pendidikan dan latihan, tetapi juga bermula daripada apa yang masuk ke dalam pinggan setiap hari.
Kerana otak yang sihat hari ini adalah pelaburan untuk kejayaan anak pada masa depan. Dengan pemakanan yang seimbang dan pilihan makanan yang lebih bijak, ibu bapa dapat membantu mengoptimumkan perkembangan otak anak secara semula jadi sejak usia muda.
