“Betul ke wanita berbadan besar lebih susah nak hamil?” Soalan ini mungkin sering bermain di fikiran wanita yang sedang merancang kehamilan, terutama apabila berat badan sering dikaitkan dengan masalah hormon dan kesuburan.
Dalam satu perkongsian menerusi program podcast Borak Pa&Ma, Dr Nur Syuhada Abd Rahman, Doktor Kesuburan, Kesihatan Wanita dan Ibu Hamil dari Klinik Dr Syuhada Puncak Alam menjelaskan obesiti memang sering mempunyai kaitan dengan gangguan hormon seperti PMOS, namun keadaan ini bukan hanya berlaku kepada wanita yang mempunyai berat badan berlebihan sahaja.
Ada juga wanita yang bertubuh kurus tetapi selepas menjalani pemeriksaan didapati mempunyai keadaan yang sebelum ini lebih dikenali sebagai PCOS.
Malah, antara perkara yang perlu diberi perhatian ialah kitaran haid. Apabila hormon terganggu, haid boleh menjadi tidak teratur, jarang datang atau tidak datang untuk tempoh yang panjang. Keadaan ini boleh berkait dengan masalah ovulasi sekali gus menyukarkan proses untuk mendapatkan zuriat.
Ramai mungkin lebih biasa mendengar istilah Polycystic Ovary Syndrome (PCOS). Namun pada Mei 2026, istilah baharu Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome (PMOS) diperkenalkan bagi menggantikan nama PCOS.
Monash University menerangkan bahawa perubahan nama ini bertujuan menggambarkan keadaan tersebut dengan lebih tepat kerana ia bukan sekadar melibatkan ovari atau kewujudan sista, sebaliknya turut berkait dengan sistem hormon dan metabolik badan.
Jadi tidak pelik sekiranya ibu masih menemui istilah PCOS dalam sesetengah rujukan. Malah, helaian fakta Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) yang diterbitkan pada Januari 2026 masih menggunakan istilah PCOS.
Menurut Dr Nur Syuhada antara salah faham yang sering berlaku ialah ramai menganggap keadaan ini hanya dialami oleh wanita yang mengalami obesiti.
Hakikatnya, wanita dengan pelbagai saiz badan boleh mengalaminya. Berat badan berlebihan dan obesiti memang sering dikaitkan dengan keadaan ini serta masalah metabolik seperti rintangan insulin, tetapi seseorang tidak perlu mempunyai obesiti untuk mendapat gangguan hormon tersebut.
Sebab itu ada wanita yang kelihatan kurus atau mempunyai berat badan dalam julat normal tetapi selepas menjalani penilaian doktor, didapati mempunyai tanda-tandanya.
Pada masa yang sama, obesiti sendiri boleh memberi kesan kepada kesuburan. Garis panduan Kementerian Kesihatan Malaysia mengenai obesiti dalam kehamilan menyatakan obesiti dikaitkan dengan gangguan haid dan kitaran tanpa ovulasi, selain boleh mempengaruhi peluang untuk hamil.
Namun, ini tidak bermaksud setiap wanita berbadan besar mempunyai masalah kesuburan atau PMOS.
Salah satu tanda penting PMOS ialah haid yang tidak teratur atau jarang datang.
Malah WHO menyatakan keadaan ini boleh menyebabkan ovulasi tidak berlaku secara normal. Apabila telur tidak dilepaskan secara konsisten daripada ovari, peluang persenyawaan turut boleh berkurang. Malah keadaan ini merupakan antara penyebab utama gangguan ovulasi dan masalah kesuburan dalam kalangan wanita.
Ada wanita yang datang haid setiap dua atau tiga bulan, manakala sesetengahnya boleh mengalami tempoh tanpa haid yang jauh lebih panjang.
Tetapi jangan terus membuat kesimpulan sendiri. Haid tidak teratur juga boleh berlaku disebabkan keadaan lain seperti gangguan tiroid, perubahan berat badan, tekanan atau masalah hormon yang lain. Pemeriksaan doktor diperlukan bagi mengenal pasti puncanya.
Simptom keadaan ini tidak sama bagi setiap wanita. Ada yang mengalami banyak simptom, ada pula yang hanya mempunyai satu atau dua tanda.
Antara simptom yang boleh berlaku termasuk:
WHO menganggarkan sekitar 10 hingga 13 peratus wanita dalam usia reproduktif mempunyai keadaan ini, malah sehingga 70 peratus wanita yang mengalaminya di seluruh dunia mungkin belum didiagnosis.
Ya. Mengalami PMOS tidak bermaksud seseorang wanita tidak boleh hamil. Masalah utama bagi sesetengah wanita ialah ovulasi yang tidak berlaku secara konsisten. Apabila ovulasi dapat diuruskan dengan perubahan gaya hidup dan rawatan yang sesuai, peluang kehamilan boleh dipertingkatkan.
Rawatan bergantung kepada simptom dan matlamat seseorang, sama ada mahu mengawal kitaran haid, masalah jerawat dan bulu berlebihan, menjaga kesihatan metabolik atau sedang merancang kehamilan. WHO menyatakan pilihan rawatan boleh merangkumi perubahan gaya hidup, ubat-ubatan serta rawatan kesuburan apabila diperlukan.
Bagi wanita yang mempunyai PMOS, fokusnya bukan semata-mata mengejar angka pada penimbang.
Garis panduan antarabangsa mengesyorkan pemakanan sihat, aktiviti fizikal dan gaya hidup aktif
untuk semua wanita dengan keadaan ini, termasuk mereka yang tidak mempunyai berat badan berlebihan. Manfaat kepada kesihatan metabolik tetap boleh diperoleh walaupun tanpa penurunan berat badan.Antara langkah praktikal yang boleh dilakukan ialah mencatat kitaran haid, mengamalkan pemakanan seimbang, meningkatkan aktiviti fizikal, mendapatkan tidur yang mencukupi serta membuat pemeriksaan kesihatan berkala.
Bagi wanita yang mempunyai berat badan berlebihan, pengurusan berat badan secara sihat dan realistik juga boleh menjadi sebahagian daripada pelan rawatan, tetapi ia seharusnya dibuat secara individu tanpa stigma terhadap bentuk badan.
Paling penting, jangan tunggu sehingga mahu hamil baru memeriksa kitaran haid. Jika haid terlalu jarang, tidak datang selama beberapa bulan, atau terdapat simptom lain seperti pertumbuhan bulu berlebihan, jerawat yang ketara atau kesukaran mendapatkan zuriat, dapatkan penilaian doktor.
PMOS bukan sekadar soal berat badan atau “ada cyst pada ovari”. Ia merupakan keadaan hormon dan metabolik yang kompleks, tetapi dengan diagnosis serta pengurusan yang betul, simptom dan kesihatan reproduktif boleh diuruskan dengan lebih baik.
Sumber: Youtube Pa&Ma
