Mangsa buli kini boleh menarik nafas lega apabila bukan sahaja pelaku boleh dikenakan tindakan, malah keluarga pelaku turut berdepan tanggungjawab undang-undang tertentu. Perubahan besar ini hadir menerusi Akta Antibuli 2026 yang mula berkuat kuasa di Malaysia pada 16 Jun 2026.
Melalui pelaksanaan undang-undang baharu ini, sebuah tribunal khas turut ditubuhkan bagi memudahkan proses aduan, siasatan dan penyelesaian kes berkaitan buli yang melibatkan kanak-kanak dan pelajar.
Menurut pengumuman oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Datuk Seri Azalina Othman Said, ibu bapa atau penjaga sah kepada pelaku kes buli boleh dikenakan liabiliti bersama sekiranya anak mereka didapati bersalah melakukan perbuatan tersebut.
Dalam keadaan tertentu, mereka boleh diarahkan membayar pampasan kewangan kepada mangsa sehingga RM250,000 berdasarkan keputusan tribunal yang ditubuhkan di bawah peruntukan undang-undang berkaitan.
Akta Antibuli 2026 ialah undang-undang yang digubal khusus untuk menangani, mengawal selia dan mencegah kejadian buli yang melibatkan individu berumur 18 tahun ke bawah di Malaysia.
Akta ini diluluskan oleh Parlimen pada penghujung tahun lalu sebelum dikuatkuasakan secara rasmi di seluruh negara bermula 16 Jun 2026. Matlamat utama penggubalannya adalah untuk menyediakan mekanisme yang lebih jelas, cepat dan berkesan dalam menangani kes buli yang semakin membimbangkan.
Selain memberi perlindungan kepada mangsa, akta ini juga menekankan aspek pemulihan, pendidikan dan tanggungjawab keluarga dalam usaha membentuk persekitaran yang lebih selamat untuk kanak-kanak dan remaja.
Undang-undang ini diwujudkan secara khusus untuk melindungi golongan muda daripada pelbagai bentuk buli, sama ada secara fizikal, lisan, psikologi mahupun melalui platform digital.
Sesiapa sahaja yang berumur 18 tahun ke bawah di Malaysia termasuk dalam kumpulan yang menerima perlindungan di bawah akta ini.
Murid dan pelajar yang berdaftar di sekolah rendah, sekolah menengah, kolej berasrama atau institusi pendidikan lain turut dilindungi daripada sebarang bentuk gangguan dan keganasan.
Perlindungan juga meliputi pelajar di institusi yang berada di bawah kementerian atau agensi berkaitan seperti MARA, Kementerian Pendidikan dan Kementerian Pertahanan termasuk maktab atau sekolah khas.
Salah satu aspek yang paling mendapat perhatian ramai ialah pengenalan konsep liabiliti bersama atau joint liability.
Di bawah Akta Antibuli 2026, ibu bapa atau penjaga sah boleh dipertanggungjawabkan secara bersama atas kesalahan buli yang dilakukan oleh anak mereka yang masih di bawah umur.
Secara mudah, konsep ini membawa maksud bahawa tindakan seorang anak boleh memberi kesan undang-undang kepada ibu bapa jika tribunal mendapati mereka mempunyai tanggungjawab yang berkaitan dengan kes tersebut.
Liabiliti bersama bermaksud ibu bapa tidak lagi boleh mengambil sikap lepas tangan apabila berlaku kes buli melibatkan anak mereka. Sekiranya tribunal memutuskan bahawa pelaku bersalah, keluarga boleh diarahkan melaksanakan perintah tertentu yang ditetapkan.
Antara tindakan yang boleh dikenakan termasuk pembayaran pampasan kepada mangsa sehingga RM250,000 bergantung kepada tahap keseriusan kes dan keputusan tribunal.
Peruntukan ini dilihat sebagai langkah untuk meningkatkan kesedaran bahawa pendidikan dan pembentukan sahsiah anak bukan hanya tanggungjawab sekolah, tetapi turut melibatkan keluarga.
Selain hukuman berbentuk kewangan, tribunal juga boleh mengarahkan pelaku mengikuti sesi pemulihan, pendidikan atau kaunseling.
Dalam keadaan tertentu, ibu bapa mungkin diwajibkan untuk menghadiri program yang sama bagi membantu mereka memahami kaedah keibubapaan yang lebih berkesan serta cara menangani masalah tingkah laku anak.
Pendekatan ini menunjukkan bahawa matlamat utama Akta Antibuli 2026 bukan sekadar menghukum, tetapi juga mencegah kejadian berulang melalui pendidikan dan intervensi awal.
Kehidupan kanak-kanak hari ini tidak lagi terhad kepada rumah dan sekolah. Media sosial, permainan dalam talian dan aplikasi komunikasi turut menjadi ruang berlakunya perbuatan buli.
Oleh itu, ibu bapa perlu lebih peka terhadap perubahan tingkah laku anak, hubungan mereka dengan rakan sebaya serta aktiviti yang dilakukan di internet.
Pemantauan yang konsisten, komunikasi yang terbuka dan pendidikan tentang empati boleh membantu mengurangkan risiko anak terlibat sebagai pembuli atau mangsa.
Pelaksanaan Akta Antibuli 2026 menandakan perubahan besar dalam usaha negara menangani isu buli. Dengan kewujudan tribunal khas, perlindungan yang lebih jelas kepada mangsa dan tanggungjawab yang turut melibatkan keluarga, undang-undang ini diharap dapat mewujudkan persekitaran yang lebih selamat untuk generasi muda.
Bagi ibu bapa, mesej yang dibawa amat jelas. Peranan mereka tidak terhenti di rumah semata-mata. Pemantauan, didikan dan penglibatan aktif dalam kehidupan anak kini menjadi semakin penting bagi memastikan mereka membesar dengan nilai hormat, empati dan tanggungjawab terhadap orang lain.
Baca lagi: Bayi Baru Lahir Boleh Dijangkiti Denggi Dari Ibu, Jangan Ambil Mudah Jika Demam Ketika Hamil
RM100 Sebulan Untuk Rakyat Selangor, Semak Kelayakan Anda Sekarang!
MyKad Lebih Selamat, 3 IC Lama Ni Wajib Tukar Dahulu!
Sumber: Portal rasmi Tribunal bagi Antibuli: https://tab.bheuu.gov.my/
