Nampak seperti perkara kecil, namun kekurangan zat besi dalam badan anak boleh memberi kesan besar kepada perkembangan mereka. Bukan sekadar menyebabkan anak kelihatan pucat atau cepat letih, kekurangan zat besi juga boleh dikaitkan dengan masalah pembelajaran, kurang fokus dan perkembangan otak yang tidak optimum.
Dalam keadaan tertentu, kekurangan zat besi boleh menyebabkan Iron Deficiency Anemia (IDA). Keadaan ini berlaku apabila badan tidak mempunyai zat besi yang mencukupi untuk menghasilkan sel darah merah yang sihat. Apabila sel darah merah tidak mencukupi, bekalan oksigen ke seluruh badan termasuk otak juga boleh terjejas.
Perkembangan otak yang sihat memerlukan nutrisi yang mencukupi. Zat besi antara nutrien penting kerana ia membantu membawa oksigen ke seluruh badan dan menyokong fungsi otak.
Jika anak mengalami kekurangan zat besi, proses penghantaran oksigen ke otak boleh terganggu. Kesannya, anak mungkin lebih sukar memberi tumpuan, cepat letih, kurang aktif dan tidak dapat belajar sebaik biasa.
Lebih membimbangkan, kekurangan zat besi yang serius dan berpanjangan boleh memberi kesan kepada perkembangan kognitif anak. Sebab itu, ibu bapa perlu lebih peka kerana kesannya mungkin tidak kelihatan dengan jelas pada peringkat awal.
Pada peringkat awal kehidupan, otak anak berkembang dengan sangat aktif. Sambungan antara sel-sel otak terbentuk dengan pantas, menjadikan anak lebih mudah menyerap ilmu, meniru perlakuan, belajar bahasa dan membina kemahiran baharu.
Namun, perkembangan ini sangat bergantung kepada pemakanan yang seimbang. Jika tubuh tidak mendapat zat besi yang mencukupi, pembentukan sel darah merah dan penghantaran oksigen boleh terganggu.
Apabila keadaan ini berlaku, ia boleh memberi kesan kepada keupayaan anak untuk berfikir, fokus dan belajar. Inilah sebabnya kekurangan zat besi tidak boleh dipandang ringan, terutama dalam tempoh tumbesaran anak.
Cabaran utama bagi ibu bapa ialah kekurangan zat besi tidak semestinya menunjukkan tanda yang ketara. Ada anak yang masih kelihatan aktif seperti biasa, tetapi sebenarnya tubuh mereka sudah mula kekurangan zat besi.
Antara tanda yang boleh diperhatikan termasuklah:
Namun begitu, tanda-tanda ini juga boleh berlaku disebabkan faktor lain. Oleh sebab itu, pemeriksaan kesihatan berkala penting untuk mengetahui keadaan sebenar anak.
Pemeriksaan di klinik atau hospital boleh membantu menilai status zat besi anak. Doktor mungkin mencadangkan ujian darah ringkas jika anak disyaki mengalami kekurangan zat besi atau berisiko mendapat anemia.
Untuk membantu anak mendapat zat besi yang mencukupi, ibu bapa boleh mula dengan memperkenalkan makanan tinggi zat besi dalam menu harian. Tidak semestinya perlu makanan mahal, banyak pilihan biasa yang mudah didapati dan sesuai untuk anak.
Daging lembu, daging kambing atau daging cincang ialah antara sumber zat besi yang baik. Zat besi daripada sumber haiwan lebih mudah diserap oleh tubuh.
Hati mengandungi zat besi yang tinggi, namun pemberiannya perlulah dalam kuantiti sederhana dan tidak terlalu kerap.
Ayam serta ikan seperti ikan kembung, sardin, selayang, tenggiri dan ikan bilis merupakan pilihan yang baik untuk menu harian anak.
Telur mudah disediakan dan boleh dimasukkan dalam pelbagai hidangan seperti telur rebus, telur kukus atau telur hancur.
Kacang merah, kacang kuda, dhal, lentil, kacang hijau dan kacang soya turut membekalkan zat besi yang baik.
Bayam, sawi, kangkung, brokoli dan kailan membantu melengkapkan keperluan nutrisi harian anak.
Sesetengah bijirin bayi, oat dan roti diperkaya dengan zat besi. Semak label sebelum membeli dan pilih produk yang sesuai mengikut umur anak.
Memberi makanan tinggi zat besi sahaja belum mencukupi. Gabungkan makanan tersebut dengan sumber vitamin C seperti oren, jambu batu, betik, mangga, tomato, strawberi atau limau.
Vitamin C membantu meningkatkan penyerapan zat besi, terutama daripada sumber tumbuhan.
Teh, kopi dan minuman berkafein tidak sesuai diberikan kepada kanak-kanak, terutama ketika waktu makan kerana boleh mengganggu penyerapan zat besi.
Selain itu, susu juga tidak digalakkan diambil secara berlebihan kerana boleh menyebabkan anak cepat kenyang dan kurang mengambil makanan berkhasiat lain.
Zat besi anak memainkan peranan penting dalam tumbesaran, tahap tenaga dan perkembangan otak. Kekurangannya mungkin tidak menunjukkan simptom yang jelas pada peringkat awal, tetapi boleh memberi kesan terhadap fokus, pembelajaran dan kesihatan keseluruhan.
Oleh itu, ibu bapa perlu memastikan anak menerima pemakanan yang seimbang dengan sumber zat besi yang mencukupi, digabungkan bersama vitamin C bagi membantu penyerapan nutrien tersebut. Pemeriksaan kesihatan secara berkala juga penting supaya sebarang masalah dapat dikesan lebih awal dan dirawat dengan sewajarnya.
Baca lagi: Fattah Amin, Amira Othman Timang Cahaya Mata Sulung. “Jadi Anak Soleh Penyejuk Mommy Daddy”
Bayi Baru Lahir Boleh Dijangkiti Denggi Dari Ibu, Jangan Ambil Mudah Jika Demam Ketika Hamil
RM100 Sebulan Untuk Rakyat Selangor, Semak Kelayakan Anda Sekarang!
Sumber: Hello Doktor
